Agenda

Optreden Prof. De Wit wordt Von Laun Lezing op 24 februari in de Senaatszaal van de Theologische Universiteit Kampen

Prof. Dr Theo de Wit houdt in Kampen de Von Laun Lezing 2017 en wel op vrijdag 24 februari 2017 (15-17 uur) in (NB!) de Senaatszaal van de Theologische Universiteit, Broederweg 15 te Kampen onder de titel ‘Tolerantie als Toverbal, ofwel: waarom tolerantie niet onze hoogste waarde kan zijn’.

In de soms heftige discussie over onze multiculturele werkelijkheid wordt dikwijls het woord ‘tolerantie’ in de mond genomen, maar wat betekent het eigenlijk? Wie iets meer afstand neemt ziet een ontwikkeling die ronduit spectaculair is te noemen. Terwijl het bij tolerantie vanaf het einde van de zestiende eeuw ging om het respect voor de gewetensvrijheid en een minimale verdraagzaamheid jegens afwijkende geloofsovertuigingen, wordt het begrip vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw opgewaardeerd tot de deugd van de ware wereldburger. ‘Zijn we door globalisering en migratie immers niet allemaal vreemden en buitenlanders geworden?’- hoor je sommigen dan zeggen. Maar recentelijk zijn we getuige van een nieuwe ontwikkeling in de merkwaardige geschiedenis van de tolerantie. Tolerantie wordt een strijdparool dat scherpe scheidslijnen trekt tussen ‘wij’ tolerante westerlingen en ‘zij’, intolerante anderen. Tolerantie dreigt dan een oproep tot …intolerantie te worden. Dit roept de vraag op hoe tolerantie kan worden gered, maar leert ons ook een harde les: tolerantie kan niet onze hoogste waarde zijn.

Prof. Dr Th.W.A. (Theo) de Wit (Utrecht, 1953) is politiek theoloog en filosoof. Hij is hoogleraar aan Tilburg University en gasthoogleraar aan de Universiteit Stellenbosch. Naast zijn wetenschappelijke werk (De Onontkoombaarheid van de Politiek. De Soevereine Vijand in de Politieke Filosofie van Carl Schmitt luidde de titel van zijn proefschrift) heeft hij zich ook breder maatschappelijk geëngageerd, met name op het snijvlak van religie en politiek, waarvan ook zijn gastoptredens op televisie getuigen (zoals ‘De Nieuwe Wereld’ en ‘Het Filosofisch Kwintet’). Van hem of onder zijn redactie verschenen ondermeer: De Nieuwe Achteloosheid, (Kampen 2001), Humanisme en Religie (Delft 2005), Ongewenste goden (Amsterdam 2006). Zijn huidige aandachtsvelden zijn democratie en macht, politiek en religie, en multiculturaliteit en tolerantie.

Plaats:       Senaatszaal van de Theologische Universiteit, Broederweg 15 te Kampen
Tijd:         vrijdag 24 februari 2017 van 15.00 uur tot 17.00 uur (zaal open om 14.30 uur)
Toegang:   €10 (voltijds studenten € 5).
Koop uw kaartje DIRECT via de GGU-webwinkel.
Als dit niet lukt, kunt u een plaats laten te reserveren via info@geertgrote-univ.nl.


Programma Juridisch Symposium 2017

NOTA BENE: Nieuwe locatie is Botermarktzaal van de Broederkerk. Aanvangstijd is gewijzigd naar 13.45 uur (zaal open om 13.15 uur). Einde ca. 17.30 uur.


Juridisch Symposium 2017

GGU organiseert met Kluwer Juridisch Symposium 2017: ‘Democratie, Macht en Recht’

Het Rudolf von Laun Instituut van de Geert Grote Universiteit (GGU) organiseert in samenwerking met uitgeverij Wolters Kluwer een Juridisch Symposium rond het verschijnen van het Democratisch Manifest (2016) van A.Q.C. Tak en van diens handboek over Democratie dat daar wordt gepresenteerd.

Het Symposium heet ‘Democratie, Macht en Recht’ en wordt gehouden in de Broederkerk te Kampen op vrijdag 10 februari 2017. Het is primair bedoeld voor juristen en rechtsfilosofen, maar is ook toegankelijk voor wie zich zorgen maakt over de toekomst van de rechtsstaat.

Rechtsfilosofische reflectie op ‘Democratie, Macht en Recht’ staat centraal.
Mw Prof. Mr M. (Maria) Schreuder-Vlasblom (hoogleraar Staatsrecht, Universiteit Leiden) is dagvoorzitter. Hoofdspreker is Prof. Mr A.Q.C. (Twan) Tak (em. hoogleraar Staatsrecht, Universiteit Maastricht).

Als co-referenten hebben toegezegd: Prof. M.E. (Matthias) Storme (Directeur Instituut voor Handels- en Insolventierecht, KU Leuven), Mr C.J.A. (Chris) Crasborn (onderzoeker vernieuwing Staatsrecht, onder voorbehoud), Dr B.R. (Bastiaan) Rijpkema (Universiteit Leiden) en Dr L. (Lukas) van den Berge (Erasmus Universiteit Rotterdam).

Achtergrondinformatie Symposium

Weet je niet, wat je te vrezen hebt, maar vrees je toch, dan noemen we dat angst. Het lijkt er op dat onze maatschappij angstig aan het worden is. Angst is een vorm van individuele of collectieve onzekerheid met twee kanten: een subjectieve en een objectieve. Men is ongerust over een toekomst die men niet kent, omdat men niet weet, hoe zich daarop in te stellen.

Duaal Denken
A.Q.C. (Twan) Tak, emeritus hoogleraar Staatsrecht aan de Universiteit Maastricht, probeert in zijn Democratisch Manifest die angst te analyseren. Hij doet dat als jurist, maar laat zich sterk inspireren door Plato, die primair filosoof is. Dat brengt hem in aanvaring enerzijds met zijn vakgenoten, voor wie hij te filosofisch is, en anderzijds met de filosofen, die Plato vanwege zijn schijnbaar achterhaalde dualisme eerder als vijand dan als vriend beschouwen. Gefascineerd door de veritas duplex van Buve (Plato in het Vaticaan, 2012) probeert Tak een brug te vinden voor de structurele (en angstaanjagende) problemen van onze democratie, en de bezwaren van een kijk op democratie als onbegrensde vrijheid, die voor Plato aanleiding waren om de democratie als ideale regeringsvorm te verwerpen en voor een oligarchie te kiezen.

Terug naar Plato
Plato’s grootste bezwaar tegen de democratie van zijn tijd was namelijk dat men geen oog meer had voor de morele kant van de democratie, dus dat democratische (keuze)vrijheid alleen mogelijk is, als iedereen daarvoor op individueel en collectief niveau ook zijn verantwoordelijkheid neemt. Zonder een breed verspreid verantwoordelijkheidsbesef is democratische vrijheid niet mogelijk en ook niet houdbaar. Tak ziet die verantwoordelijkheid op de eerste plaats als een individuele, omdat voor hem de autonome mens zelf zowel drager als bron is van én democratie én recht. Voor hem is de basis van de democratie dus de mens zelf, met zijn eigen individuele verantwoordelijkheid. Hij probeert die juridisch te implementeren.

Begripsverwarring rond Vrijheid
Dat sluit aan bij Plato’s politieke denken, maar minder bij diens filosofie, waarin Plato juist die verantwoordelijkheid-voor-de-vrijheid als een andere werkelijkheid ziet, die logisch gezien niet herleidbaar is tot wat tegelijk keuzevrijheid moet zijn. Als de vrijheid (in de juridische en filosofische discussie) primair keuzevrijheid is, dan kan zij niet tegelijk primair vrijheid als verantwoordelijkheid zijn, want keuzevrijheid eist dan, wat verantwoordelijkheid verbiedt. Het niet meer kunnen zien van deze logische blokkade en haar feitelijke gevolgen voor de politieke en juridische praktijk, hangt samen met de filosofische en wetenschappelijke aversie van het idee dat het wezen van iets werkelijkheidswaarde zou kunnen hebben. En dat is zelf weer een gevolg van het totale onbegrip van wat Plato ons met zijn ideeënleer heeft willen duidelijk maken.
Dat is het dualisme waar juristen vreemd tegen aan kijken, omdat zij denken al genoeg aan één werkelijkheid te hebben: de legale (of de illegale). Zij worden daarin bevestigd door de grote filosofische eensgezindheid, die het dualisme van Plato als schadelijk voor de democratie en als een recept voor dictatuur beschouwt. Misschien moet daarom eerst de filosofie veranderen, voordat de rechtswetenschap kan regenereren. In elk geval zal dat gelijk op moeten gaan.

Legaliteit vs Legitimiteit
Ook voor Tak als jurist is dit niet eenvoudig, omdat dit het bestaan van een autonome filosofie als wetenschap veronderstelt, die op dit ogenblik nog geen enkele academische erkenning geniet. Tak blijft jurist en gaat toch tegen de ook voor hem ondoorzichtige filosofische achtergrond de discussie aan op het scherp van de snede. Wat legaal (wetmatig; wetsconform) is, hoeft daarom nog niet legitiem (rechtens; rechtvaardig) te zijn en wat legitiem is, kan heel goed illegaal zijn. Dat vraagt van de jurist een manier van denken voor mogelijk te houden, die botst met de positivistische grondtoon in de vorming van de huidige rechtswetenschapper. Voor die wetenschapper is ‘recht’ enkel iets dat door de ‘macht’ gegarandeerd wordt. En hetzelfde geldt voor ‘democratie’. Maar het wezen van ‘het recht’ (en daardoor indirect van ‘democratie’) is volgens Plato iets dat door geen enkele macht verleend of gegund kan worden, omdat het autonoom is. In de woorden van Rudolf von Laun: een wolf heeft niet het recht een schaap te verscheuren. Het is een suggestieve formulering, die de logische onverenigbarheid uitdrukt van het filosofische ‘wezen van het recht’ en het juridische ‘recht als macht’.

Recht en Geweten
Dat wezen van het recht als een soort anti-macht vormt de morele basis voor elke democratische rechtsopvatting. Het stelt de vraag naar de rechtvaardigheid van het recht. Het maakt een afweging noodzakelijk, die een soort democratisch gevormd individueel geweten vooronderstelt en daarom nooit aan een computer kan worden uitbesteed.
Dat individuele geweten kan volgens Tak niets opleggen, maar het moet wel – ook voor de jurist – een zodanige objectief-normatieve waarde hebben, dat die als verplichtend element moet worden meegewogen in elk gerechtelijk oordeel. In een vlammend betoog heeft hij de huidige rechters daarom in het juridisch studentenblad Ars Aequi in september vorig jaar als hun oud-hoogleraar gesommeerd hun toga’s aan de kapstok te hangen. Dat individuele geweten of rechtsgevoelen vraagt om een nieuw soort rechtsorde “voor een globaliserende samenleving”, aldus de ondertitel van het Manifest.

Knel tussen Kapitalisme en Islamisme
Die samenleving dreigt nu te worden overgeleverd enerzijds aan de macht van het amorele kapitaal en zijn beheerders en anderzijds aan de exclusieve moraliteit van de Islam. De winstmaximalisering als enig objectief ligt aan de basis van de verharding in de hele maatschappij met grote gevolgen voor democratie en rechtvaardigheid. Die focus op winstmaximalisering is even ongevoelig voor de op wezensinzicht berustende redelijkheid, als de Islam dat is met zijn afkeer van individuele autonomie en structurele ongevoeligheid voor diversiteit.
Tak wil voor de kernbegrippen ‘democratie’ en ‘recht’ de sleutel aanreiken. We zullen dan weliswaar nog veel moeten blijven vrezen – hard nodig voor onze alertheid – , maar zij zal onze angst aanzienlijk kunnen beperken, omdat we dan het fundament hebben gevonden om onszelf en anderen te kunnen vertrouwen. Want als we ons zelf niet meer vertrouwen door onze onzekerheid, zullen we ook anderen geen vertrouwen kunnen geven. En dat is toch de basis van zowel democratie als recht.

Literatuur
A.Q.C. Tak, Democratisch Manifest voor een Globaliserende Samenleving is op 2 december 2016 verschenen bij Wolters Kluwer, Deventer. Het nieuwste handboek van Professor Tak over ‘Democratie in relatie tot Recht en Politiek’ wordt tijdens het Juridisch Symposium te Kampen op 10 februari 2017 ten doop gehouden. Tak liet zich daarbij inspireren door de Nederlandse filosoof J.D.J. Buve die in 2012 Plato in het Vaticaan publiceerde, met als ondertitel: “Pleidooi voor gezond verstand in wetenschap, kerk en democratie”.

Praktische Informatie
Plaats:   Botermarktzaal van de Broederkerk, Broederstraat 16, Kampen
Tijd:      vrijdag 10 februari 2017 NOTA BENE: aanvangstijd gewijzigd naar 13.45 uur (zaal open om 13.15 uur); einde ca. 17.30 uur
Entree:  €45 p.p. / voltijdsstudenten €22,50 (incl. koffie/thee)
PE-punten voor advocaten mogelijk
Opgave via webwinkel op www.geertgrote-univ.nl of via info@geertgrote-univ.nl is noodzakelijk.


Kerstmis 2016


jezuskind509x331
Wie reali­seert zich nog dat de mens­wording van God histo­risch gezien mede aan het begin stond van de Wes­terse demo­cratie en haar bevrij­dende techniek?

 
Een Zalig Kerstmis wenst de Geert Grote Universiteit daarom ook al diegenen die onze onbeperkte technische mogelijkheden beschouwen als voldoende reden om God definitief overbodig te verklaren.

Democratische saamhorigheid heeft een dieper fundament dan vrolijke dagen. Zonder de menswording van God, Schepper van hemel en aarde in het joods-christelijke universum, was de bliksemafleider nooit bedacht en uitgevonden. Dat was de christelijke winst op de oude Grieken, aan wie wij ook als christenen de principes van onze democratie danken.

Denk daarom met Kerstmis eens aan onze Grieks-christelijke wortels en wees daar ‘prettig en vrolijk’ door.


Dr. Rump breekt lans voor psychologie als geesteswetenschap

Directeur Harry Rump van het Jungiaans Instituut houdt op zaterdag 17 december een voordracht over ‘De Toekomst van de Psychologie’ te Kampen, op uitnodiging van de Geert Grote Universiteit (GGU).

Als geen andere wetenschap is Psychologie de afgelopen jaren geplaagd door schandalen die gemakshalve worden gevangen onder het kopje ‘wetenschapsfraude’. Volgens Rump is dit echter maar het topje van de ijsberg. Hij is geïnteresseerd in de dieper liggende oorzaak waardoor nu duizenden wetenschappelijke onderzoeken over worden gedaan en waardoor het imago van menig ‘peer reviewed’ A-tijdschrift een deuk heeft opgelopen.

Pionier Harry Rump zal zijn visie ontvouwen over de ontwikkeling van zijn vakgebied in de Europese context. Volgens hem is het hoog tijd een wetenschappelijk verantwoord tegenwicht te bieden aan de eenzijdig op gedrag gerichte universitaire psychologie en het waarheidsmonopolie van het uit de Angelsaksische wereld overgewaaide zgn. behaviorism te breken. In Rumps streven Psychologie weer als Geesteswetenschap op te vatten, wil de GGU graag zijn bondgenoot zijn.

Dr H.A.J. (Harry) Rump MEd (Deventer, 1946) was in 1990 met Madeleine Witteveen mede-oprichter, en sindsdien directeur, van het Jungiaans Instituut, Academie voor Dieptepsychologie te Nijmegen (www.jungiaansinstituut.nl) dat voor de psychologie-traditie van Jung en Freud in de 21e eeuw een nieuwe standaard zet.

Plaats: ‘De Levensbron’, Vloeddijk 62, Kampen
Tijd: zaterdag 17 december 2016 van 15.00 uur tot 17.30 uur (zaal open om 14.30 uur)
Toegang: €10 (voltijds studenten € 5).
Reserveer vooraf via de GGU-webwinkel op www.geertgrote-univ.nl


Voor nadere informatie: Sybrand Buve, Universiteitssecretariaat, tel. 0570 600 134 of via info@geertgrote-univ.nl.


Older Entries »
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial
SOCIALICON
GGU op Facebook
GGU opTwitter
GGU op Youtube