Nieuwsbrief
September 2017

PRESENTATIE PLANNEN VOOR ELSENDAEL

Binnen een week na de uitvaart van Jeroen Buve (zie onder Kroniek) vond de presentatie plaats van de door hem nog medegeschreven en goedgekeurde plannen voor Klooster Elsendael in Boxmeer. Op 14 september is het eerste papieren exemplaar door zijn zonen, GGU-bestuurders Gulliver en Sybrand Buve, overhandigd aan de Commissaris van de Koning in Noord-Brabant in het Provinciehuis te ‘s-Hertogenbosch.
De kennismaking met de GGU, waarvoor Commissaris Wim van de Donk een uur had uitgetrokken, leverde verrassende gemeenschappelijke inzichten op waar het gaat om zaken als de fundering van de democratische rechtsstaat (Böckenförde-Diktum), de secularisatie en de rol van religie, de Angelsaksische bedreiging van het Rijnlands model met zijn cruciale rol voor familiebedrijven; de geringe aanwezigheid van moreel leervermogen bij bankiers; het belang van historisch-religieus erfgoed; de straffeloze verengelsing van het hoger onderwijs; het wegbezuinigen van talenstudies, en de algehele overrationalisatie. Daarbij hielp ook zeker het feit dat Van de Donk als voormalig voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en hoogleraar Maatschappelijke Bestuurskunde in Tilburg voortkomt uit de wetenschap en een intellectueel is die graag boeken leest - een zeldzaamheid onder Nederlandse politici. Van de Donk betuigde zijn morele steun voor de vestiging van de GGU in Brabant en zei graag bij de opening te willen zijn.
In de namiddag was een ontvangst voor genodigden op Klooster Elsendael. Er was koffie en taart in Kloostercafé ‘De Engel’, waarna Universiteitssecretaris Sybrand Buve in de belendende Kloosterkapel een mondelinge toelichting gaf op de plannen en inging op vragen uit de zaal. Ondanks zijn juist die dag zeer drukke agenda met politiek gevoelige kwesties, heeft Burgemeester Karel van Soest van Boxmeer deze presentatie toch bijgewoond en het tweede exemplaar ontvangen uit handen van Sybrand Buve.
Het derde exemplaar was voor het echtpaar Ad en Monique Verdonschot-Lejeune. Zij zijn niet alleen de huidige eigenaar van Elsendael, maar hen komt ook de eer toe dat zij kosten noch moeite gespaard hebben om dit zeventiende-eeuwse klooster in oude luister te herstellen en tegelijk economisch exploiteerbaar te maken. Dat laatste is voor de GGU een niet onbelangrijk aspect, aangezien een gebouw dat een lopend horecabedrijf bevat, niet alleen kostendekkend is qua vaste lasten, maar ook nog iets oplevert. Hierin waren de zestien deelnemende dames en heren wel geïnteresseerd. Na de presentatie was er een rondleiding, gevolgd door een aangeklede borrel.
NIEUWE RONDLEIDING

Voor wie als potentieel donateur of aandeelhouder geïnteresseerd is het voormalige Karmelietessenklooster te bezoeken, kan zich laten uitnodigen voor een rondleiding via info@geertgrote.nl. De eerstvolgende bezichtiging voor genodigden wordt gehouden op 5 oktober, de geboortedag van Jeroen Buve.
Een exemplaar van de publicatie Geert Grote Universiteit welkom in Klooster Elsendael te Boxmeer is verkrijgbaar via de webwinkel op www.geertgrote.nl/winkel tegen een vergoeding van 5 euro verzend- en administratiekosten.
KRONIEK
OVER HET AFSCHEID VAN JEROEN BUVE (1935-2017)

Op 30 augustus 2017 vlak voor één uur ‘s nachts is GGU-grondlegger Jeroen Buve in Hospice ‘De Winde’ te Deventer vredig ontslapen. De avond van 29 augustus - de verjaardag van zijn oudste zoon - had hij beide zoons, Sybrand en Gulliver, kunnen spreken en een Moezelwijntje met hen kunnen drinken. Gelukkig had hij weinig pijn en bleef hij helder van geest tot het eind, zoals van een filosoof verwacht mag worden.
Korte tijd eerder, op 18 augustus, had hij met zijn beide zonen en zuster Anneke nog een bezoek kunnen brengen aan Klooster Elsendael in Boxmeer. Hierover zei hij: “Napels zien en sterven”. Dit was zijn laatste publieke verschijning, waarna hij het bed niet meer heeft verlaten.
Vanaf zijn sterfdag totaan de uitvaart lag Buve opgebaard in de oude Bonifatiuskapel van de Proosdij van Deventer, omringd door geschenken die hij het afgelopen jaar van bevriende kunstenaars had gekregen. Het gebruik van de voormalige kapel als chapelle ardente was te danken aan de gastvrijheid van oud-Kamerlid Mr Fred Schonewille, die als mediator kantoor houdt op de begane grond van de ‘Buveburcht’. Op 3 september heeft een Sardijns mannenkoor voor Buve gezongen in de Grote of Lebuinuskerk, waarna de zangers dit tegen middernacht nog eens uit volle borst overdeden voor ‘De Keizerskroon’ van organisator Mario Lai, vlakbij de Proosdij. In een kort Italiaans dankwoord zei Bruno (zoals Sybrand zich in Italië noemt) zeker te geloven dat zijn vader dit lied in de hemel heeft kunnen horen.
Honderden mensen woonden de uitvaartplechtigheden op 8, 9 en 10 september 2017 bij.
Eerst in de Broederenkerk te Deventer (de parochiekerk van Jeroen Buve en de lievelingskerk van Geert Grote), waarbij zijn Münsterse studiegenoot Dr Heinz-Georg Surmund voorging. Concelebrant was Dr Ton van Eijk, oud-voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland, met wie Buve nog op Klein-seminarie Hageveld te Heemstede in de klas had gezeten. Er waren mensen uit Frankrijk, Duitsland en België, onder wie Mgr Philippe Bär OSB, oud-bisschop van Rotterdam. Het orgel werd bediend door Ton Zwartkruis. De voltallige Schola Gregoriana Sancti Lebuini Daventriae werd gedirigeerd door Clemens Nieuwenhuis.
Na het slotgebed was er een toespraak van Godfried Kruijtzer, oud-docent TU Delft en Honorair Fellow van het Rudolf von Laun Instituut, en van Sybrand Buve.
De door de Deventer kunstenaar Mahof fraai beschilderde kist werd op en neer gedragen tussen de Proosdij en de Broederenkerk door acht leden van Societas Viglius, waarvan Jeroen Buve erelid was. Onderweg naar de Broederenkerk werd de stoet muzikaal begeleid door stadsbeiaardier Jan Achterkamp die vanaf de Lebuinustoren een aantal toepasselijke nummers op het carillon ten beste gaf, zoals Lascia ch'io pianga uit Rinaldo van G.F. Händel; A toi la Gloire van Händel; In diesen heil'gen Hallen - uit Die Zauberflöte - van W.A. Mozart; Ave verum Corpus van Mozart en Litany (Ruh'in Frieden) van Fr. Schubert.
Na afloop van de viering stonden 50 appeltaarten de kerkgangers op te wachten, want Jeroen Buve had een hekel aan kale-Hollandse-uitvaarten-met-alleen-een-lauw-kopje-koffie.
Tijdens de receptie na afloop in de Engelenzaal van Atelier Szekeres aan de Kleine Overstraat waren treffende toespraken van Prof. Dr Paul Cliteur, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap (Instituut voor Metajuridica) aan de Universiteit Leiden, gevolgd door Prof. Mr Twan Tak, emeritus hoogleraar Rechten aan de Universiteit Maastricht.
BIJZETTING

Foto: Evelyne Verheggen

De bijzetting van Buve in de familietombe op het oude St. Pancrashof te Oud-Osdorp dreigde op zaterdag 9 september 2017 een natte plechtigheid te worden, maar gelukkig was door beheerder Willem Schelling flink met de hooivork gestrooid rond de tombe, zodat de ca. 80 aanwezigen droge voeten hielden. Even na drie uur brak bovendien de zon door de wolken heen toen de absoute begon.
De kist werd op een boerenwagen van Schelling vanaf het erf over de Osdorperweg gereden door de zonen Sybrand en Gulliver, die nu (met een beetje hulp) ‘de kar van de GGU moeten trekken’. Willem Schelling was de onvermoeibare organisator van het Osdorper deel van de uitvaart. Als elfjarig jongetje had hij in 1969 vrij gekregen van school om de laatste bijzetting mee te maken. Dat betrof Isabella Droog-Deckers, de grootmoeder van Jeroen, die uit een geslacht van wijnkopers stamde. Als geen ander had hij uitgekeken naar deze dag, die hem niet teleur zou stellen.
De bijzettingsplechtigheid werd geleid door Bisschop Philippe, met wie Jeroen Buve in 1954 als P. Sergius (Serge) was ingetreden in Monastère de l’Exaltation de la Sainte Croix - ook wel bekend als Klooster Chevetogne (Belgische Ardennen) dat gericht is op wederzijds begrip en oecumene tussen protestants en katholiek enerzijds en tussen Oost (Byzantijnse ritus) en West (Latijnse ritus) anderzijds. Beide riten hebben een eigen kerk in hetzelfde klooster, zie: www.monasteredechevetogne.com
De Buves volgden bisschop Philippe - pontificaal toegerust met witte mijter, staf en zwarte koorkap - het weiland in en de oude grafheuvel op, waarbij de 89-jarige bisschop werd ondersteund door een acoliet en door Bernard Zweers, pastoor van de R.K. Parochie OLV Geboorte in Halfweg, waartoe het grafveld rond de crypte behoort. Een delegatie van het kerkbestuur was dan ook aanwezig. Hier had tot 1901 de in 1650 aan St. Pancras (Pancratius) gewijde kerk gestaan, die later naar Sloten is verplaatst. Mgr Martin de Groot, oud-vicaris-generaal van het Bisdom Haarlem-Amsterdam, was met een aantal andere reünisten van Hageveld bij de plechtigheid aanwezig. Sybrand las tijdens de absoute voor uit zijn vaders favoriete Bijbelpassage, Johannes 1:1: “In het begin was het Woord...”
Na afloop hielden twee Amsterdammers, Jeroens lievelingszus Ermelinde Buve en de bevriende arts voor integrale geneeskunde Frans Kusse, indrukwekkende grafredes. Ermelinde bekende hierin dat ze nooit wat in de theorie van de dubbele waarheid van haar broer had gezien, tot een week voor zijn dood pas het kwartje viel.
Receptie op het erf van Boer Worm, waar bewoners van de grachtengordel en Amsterdam-Zuid met een drankje in de hand goed wisten te integreren met oude en jonge Osdorpelingen, de koeien en de kippen. Er was een karretje Amsterdamse Tafelzuren van Kesbeke, inclusief haringen, er werd bier getapt door de naastgelegen Brouwerij de 7 Deugden en er was wijn van Alice Eddes.
Met Mgr Philippe woonden de Buves op zondag 10 september een panichide (dodenzang) bij in de Orthodoxe Kerk van de H.H. Eersttronende Apostelen Petrus en Paulus aan de Korte Assenstraat te Deventer, waarvan Buve ook lid was op grond van zijn verleden als monnik van de Byzantijnse ritus. Aartspriester Theodoor van der Voort ging voor in deze ontroerend mooie, kleinschalige ceremonie.
Wat zijn of haar religieuze achtergrond ook was, men vond het al met al een waardige uitvaart, in elk opzicht anders dan wat men daar in Holland normaal onder verstaat, geheel in de geest van de gestorvene, die enerzijds gehecht was aan traditionele liturgie, maar die anderzijds de incarnatie van het nonconformisme was geweest. Onder de kwalificaties van enkele gasten in Osdorp tekenen we op: “magisch”, “onvergetelijk” en “het leek wel een film van Fellini”.
DOCUMENTATIE
Om op dat laatste in te haken: de Frans-Nederlandse regisseuse Anne Christine Girardot heeft in Osdorp opnamen gemaakt voor de documentaire waaraan ze werkt over het leven van de Europese denker die Buve is.
De uitvaartmis in de Broederenkerk te Deventer is vastgelegd door Paul van Agten van Le Chapeau - dit vindt u hier op Youtube:
De preken en toespraken die gehouden zijn, zullen terug te lezen zijn op de GGU-website.
Hierop zullen ook fragmenten worden geciteerd uit de vele rouwpost die het Universiteitssecretariaat heeft mogen bereiken uit binnen- en buitenland naar aanleiding van de dood van “de grootste filosoof van Nederland”.
Ook in de media is al het een en ander verschenen. Zo kopte Gerlof Leistra van Elsevier Weekblad van 16 september 2017 met ‘Jeroen Buve 1935-2017: Makelaar in metafysica’.
Verder verschenen er stukjes in De Stentor, Nederlandse Dagblad en in veel Friese media, waaronder een uitgebreid In memoriam door Dick Vos in Friesch Dagblad van 6 september 2017, later dunnetjes overgedaan in Het Goede Leven:
Op 8 september 2017 verscheen een fraai Fries stukje van columnist Pieter de Groot in de Leeuwarder Courant, waarin deze de bijdrage van Buve aan de Friese cultuur en eigenheid in herinnering roept. Dit stukje kreeg de GGU toegestuurd van oud-Commissaris der Koningin Hans Wiegel, de politieke baas van Buve toen die nog ambtenaar van de Provincie Fryslân was.
De Friezen lieten zich op meer vlakken niet onbetuigd, want de avond voor de uitvaart werd ook nog een reuzekrentenbol van Bakker Sybesma uit Boksum (hofleverancier van de Nachtuiltaart) door de Deventer collega Wessels bezorgd met daarop de tekst: ‘Farwol freon! Groetnis út Fryslân’ (Vaarwel vriend! Groeten uit Friesland).

Uitschrijven / Gegevens wijzigen
Powered door YMLP